% 2026, Prof. Dr. Matthias Jung (DL9MJ) \begin{tikzpicture} \begin{axis}[ width=\linewidth*\getDarcImageFactor, height=0.75\linewidth*\getDarcImageFactor, xmin=-8.8, xmax=11.8, ymin=-3.5, ymax=10.8, axis lines=none, clip=false, ] % -------------------------------------------------------------------------- % Koordinatenachsen % -------------------------------------------------------------------------- \draw[-Triangle] (axis cs:0,0) -- (axis cs:11.4,0); \draw[-Triangle] (axis cs:0,0) -- (axis cs:-8.5,0); \draw[-Triangle] (axis cs:0,0) -- (axis cs:0,10.5); \draw[-Triangle] (axis cs:0,0) -- (axis cs:0,-3.3); % Achsenbeschriftungen \node[anchor=west] at (axis cs:11.45,-0.25) {$U_{CE}$ in \si{\volt}}; \node[anchor=east] at (axis cs:-8.55,-0.25) {$I_B$ in \si{\micro\ampere}}; \node[anchor=south] at (axis cs:0.25,10.5) {$I_C$ in \si{\milli\ampere}}; \node[anchor=north] at (axis cs:0.25,-3.3) {$U_{BE}$ in \si{\volt}}; % -------------------------------------------------------------------------- % Skalen rechts: U_CE in Volt % -------------------------------------------------------------------------- \pgfplotsinvokeforeach{2,4,6,8,10}{ \draw (axis cs:#1,-0.10) -- (axis cs:#1,0.10); \node[anchor=north] at (axis cs:#1,-0.13) {\small #1}; } % -------------------------------------------------------------------------- % Skalen links: I_B in Mikroampere % Eine Koordinateneinheit entspricht 10 µA. % -------------------------------------------------------------------------- \def\DARCIbTick#1/#2\relax{ \draw (axis cs:#1,-0.10) -- (axis cs:#1,0.10); \node[anchor=north] at (axis cs:#1,-0.13) {\small #2}; } \pgfplotsinvokeforeach{-2/20,-4/40,-6/60,-8/80}{ \expandafter\DARCIbTick#1\relax } % -------------------------------------------------------------------------- % Skalen oben: I_C in Milliampere % -------------------------------------------------------------------------- \pgfplotsinvokeforeach{2,4,6,8,10}{ \draw (axis cs:-0.10,#1) -- (axis cs:0.10,#1); \node[anchor=east] at (axis cs:-0.14,#1) {\small #1}; } % -------------------------------------------------------------------------- % Skalen unten: U_BE in Volt % Die geometrische Skala ist für die gemeinsame Darstellung gestreckt. % -------------------------------------------------------------------------- \def\DARCUbeTick#1/#2\relax{ \draw (axis cs:-0.10,#1) -- (axis cs:0.10,#1); \node[anchor=east] at (axis cs:-0.14,#1) {\small #2}; } \pgfplotsinvokeforeach{-1/{0{,}6},-2/{0{,}7},-3/{0{,}8}}{ \expandafter\DARCUbeTick#1\relax } % -------------------------------------------------------------------------- % Stromsteuerkennlinie I_C = beta * I_B % % Bei beta = 100 gilt: % 10 µA Basisstrom entsprechen ungefähr 1 mA Kollektorstrom. % -------------------------------------------------------------------------- \addplot[ DARCblue, very thick, domain=0:8, samples=2, ] ({-x},{x}); \node[ anchor=south east, align=right, ] at (axis cs:-6.4,8.2) {Stromsteuerkennlinie\\$I_C \approx \beta I_B$}; % -------------------------------------------------------------------------- % Eingangskennlinie % % Vereinfachte Exponentialkennlinie der Basis-Emitter-Strecke. % Parameter u entspricht U_BE. % -------------------------------------------------------------------------- \addplot[ DARCblue, very thick, domain=0.50:0.80, samples=160, variable=\u, ] ( {-0.054*exp((\u-0.55)/0.05)}, {-10*(\u-0.50)} ); \node[ anchor=north east, ] at (axis cs:-6.0,-3.0) {Eingangskennlinie}; % -------------------------------------------------------------------------- % Ausgangskennlinien % % Vereinfachtes Modell: % I_C nähert sich für größere U_CE dem durch I_B festgelegten Wert an. % -------------------------------------------------------------------------- \pgfplotsinvokeforeach{1,2,3,4,5,6,7,8}{ \addplot[ DARCblue, thick, domain=0:10, samples=150, ] {#1*(1-exp(-x/0.25))}; } \node[ anchor=south west, ] at (axis cs:4.5,9.5) {Ausgangskennlinien}; % Beschriftung ausgewählter Basisströme \def\DARCoutputLabel#1/#2\relax{ \node[ anchor=west, font=\scriptsize, fill=white, inner sep=1pt, ] at (axis cs:9.7,#1) {$I_B=\qty{#2}{\micro\ampere}$}; } \pgfplotsinvokeforeach{2/20,4/40,6/60,8/80}{ \expandafter\DARCoutputLabel#1\relax } % -------------------------------------------------------------------------- % Arbeitsgerade % % Beispiel: % U_0 = 10 V % R_C = 1 kOhm % % I_C = (U_0 - U_CE) / R_C % Bei der gewählten Skalierung ergibt sich I_C[mA] = 10 - U_CE[V]. % -------------------------------------------------------------------------- \addplot[ black, densely dashed, very thick, domain=0:10, samples=2, ] {10-x}; % -------------------------------------------------------------------------- % Arbeitspunkt Q % % U_CE = 5 V % I_C = 5 mA % I_B = 50 µA % -------------------------------------------------------------------------- \addplot[ only marks, mark=*, mark size=2.3pt, DARCgreen, ] coordinates { (5,5) }; % -------------------------------------------------------------------------- % Hilfslinien zwischen den Kennlinien und dem Arbeitspunkt % -------------------------------------------------------------------------- % Projektion von I_B auf die Stromsteuerkennlinie und zum Arbeitspunkt \draw[ DARCgreen, thick, densely dashed, ] (axis cs:-5,0) -- (axis cs:-5,5) -- (axis cs:5,5) -- (axis cs:5,0); % Zugehöriger Punkt auf der Eingangskennlinie: % bei I_B ungefähr 50 µA ergibt sich U_BE ungefähr 0,78 V. \draw[ DARCgreen, thick, densely dashed, ] (axis cs:-5,0) -- (axis cs:-5,-2.77) -- (axis cs:0,-2.77); \fill[DARCgreen] (axis cs:-5,5) circle[radius=1.5pt]; \fill[DARCgreen] (axis cs:-5,-2.77) circle[radius=1.5pt]; % -------------------------------------------------------------------------- % Beispielhafte Aussteuerung entlang der Arbeitsgeraden % -------------------------------------------------------------------------- \node[ rotate=-45, anchor=south, fill=white, inner sep=0pt, outer sep=5pt, font=\small, ] at (axis cs:5.0,5.0) {\textcolor{DARCgreen}{Arbeitspunkt}}; % -------------------------------------------------------------------------- % Signalübertragung durch das Kennlinienfeld % -------------------------------------------------------------------------- % Scheitelwerte des Eingangssignals, über die drei Kennlinien bis zum % Ausgangssignal projiziert. \draw[gray,densely dashed] (axis cs:0.75,-2.59) -- (axis cs:-3.5,-2.59) -- (axis cs:-3.5,3.5) -- (axis cs:6.5,3.5) -- (axis cs:6.5,-1.55); \draw[gray,densely dashed] (axis cs:0.75,-2.90) -- (axis cs:-6.5,-2.90) -- (axis cs:-6.5,6.5) -- (axis cs:3.5,6.5) -- (axis cs:3.5,-1.55); % Eingangssignal u_BE(t): horizontal, da U_BE senkrecht aufgetragen ist. \addplot[ DARCred, thick, domain=0.75:2.75, samples=100, variable=\t, ] ({\t},{-2.745 + 0.155*sin(720*(\t-0.75)/2.0)}); % Ausgangssignal u_CE(t): quer zur waagerechten U_CE-Achse. Die größere % Auslenkung zeigt die Verstärkung, das Minuszeichen die Phasenumkehr. \addplot[ DARCred, very thick, domain=-1.55:-0.35, samples=100, variable=\t, ] ({5.0 - 1.5*sin(360*(\t+1.55)/1.20)},{\t}); \end{axis} \end{tikzpicture}